Văn hóa thời kì đồ đá muộn trong lịch sử văn minh nhân loại

 

Thoi-ky-do-da-muon
Thời kỳ đồ đá muộn

Giai đoạn Thời kỳ đồ đá muộn bắt đầu vào khoảng năm 30.000 năm TCN, vàn hóa Thời kỳ đồ đá muộn kéo dài từ Thời kỳ đồ đá sớm cho đến Thời kỳ đồ đá mới. Giai đoạn Thời kỳ đồ đá mới chỉ kéo dài khoảng 200 thế kỷ, hay khoảng từ 0 đến 10.000 năm TCN. Loại người mới, có tính vượt trội hơn chiếm lĩnh trái đất trong thời gian này. về mặt sinh học, những người này rất giống với người hiện đại. Tổ tiên đầu tiên của họ, người Neanderthal, không còn tồn tại như một biến thể dễ phân biệt. Người la vẫn chưa rõ điều gì xảy đên cho người Neanderthal. Theo một trường phái quan điểm, có lẽ họ bị xóa sổ bởi những kẻ xâm chiêm hoặc bị diệt vong do không đủ lương thực cung cấp. Theo trường phái khác, họ mất đi nét nhận dạng khi giao phối với những người mới đến. Một nhánh sống trong vùng sâu vùng xa trên thế giới thật ra có thế là tổ tiên của giống người, mới. dang giữ vai trò thống trị vào lúc này.

Người Cro-Magnon. Tên dùng để gọi nhóm người thịnh hành trong Thời kỳ đồ đá muộn là người Cro-Magnon, từ hang động Cro-Magnon ở Dordogne, Pháp, nơi phát hiện một sô’ di chỉ điển hình nhất. Người Cro-Magnon cao, vai rộng, dáng đứng thẳng, nam giới trung bình cao hơn sáu feet (hơn l,8m), trán cao, cằm phát triến mạnh, và dưng tích hộp sọ cũng bằng với người hiện đại trung bình. Họ không có gờ chân mày to mang tính điển hình của các chủng loài người đầu tiên. Liệu người Cro-Magnon có bỏ lại bất kỳ người nào sống sót hay không hiện vẫn đang là vấn dề gây nhiều tranh cải. Có vẻ họ không bị xóa sổ nhưng dường như rút vào các vùng núi và sau cùng kết hợp với các nhóm người sau này.

Văn hóa Thời kỳ đồ đá muộn: công cụ và vũ khí. Vàn hóa Thời kỳ đồ đá muộn mang đặc điểm vượt trội hơn văn hóa trước đó. Không những công cụ và dụng cụ được chế tác tốt hơn, chúng còn tồn tại với tính đa dạng lớn hơn. Chúng không đơn thuần dược chê tác từ phần dá lửa còn sót lạì, và đôi khi từ xương thú, các vật liệu khác được sử dụng rất phong phú, nhất là sừng nai sừng tấm và ngà voi. Minh họa của các công cụ phức tạp hơn bao gồm kim làm bàng xương, lưỡi câu, lao, dụng cụ ném lao, và sau cùng là cung tên. Con người Thời kỳ đồ đá mưộn đã sử dụng trang phục qưa chứng cứ nút áo và then cài làm bằng xương và sừng cũng như dã nghĩ ra cách làm kim. Họ chưa biêt dệt vải, nhưng da thú khâu lại chứng tỏ là một sự thay thế thỏa mãn. Nhiều răng thú và mai rùa bị đục thủng cũng được tìm thây, cho thây họ đă biêt làm mặt dây chuyền và dây chuyền làm vật trang sức. Điều chắc chắn là họ đã biết nấu chín thức ăn, vì phát hiện có nhiều đáy lò, rõ ràng được dùng đê nướng thịt, ơ vùng phụ cận một di chỉ ở Solutré, miển nam nước Pháp, vô số xương đốt thành than, ước tính có xương cốt của hơn 100.000 thú lớn. Mặc dù người Cro-Magnon không làm nhà, ngoại trừ một vài túp lểu đơn sơ ở vùng không có nhiều nơi trú ngụ trong thiên nhiên, nên sinh hoạt của họ không phải hoàn toàn theo kiểu du mục. Chứng cứ tìm thấy trong các hang động dùng làm nơi ớ cho thây họ phải sử dụng nơi này, ít nhất sử dụng theo mùa, có lúc ở trong nhiều năm.

thoi-ki-do -da-moi
Di chỉ đồ đá mới

Chứng cứ phát triển xã hội. Đối vớì các thành phần phi vật thể, cũng có những biểu hiện cho thấy văn hóa Thời kỳ dồ đá muộn tượng trưng cho một sự tiến bộ đáng kể. Sinh hoạt tập thể lúc này thường xuyên hơn và dược tố chức cao hơn trước. Scí lượng phong phú xương đốt thành than ở Solutré và nhiều nơi khác có lẽ biểu thị cho hoạt động hợp tác trong săn bắn và chia sẻ thành quả trong các bữa tiệc cộng dồng đông người. Sự khéo léo đáng kinh ngạc được thể hiện qua công cụ và vũ khí, và kỹ thuật phát triển cao trong nghệ thuật hầu như không thể có được nếu không có một sô’ sự phân công lao động. Vì thê có vẻ chắc chắn rằng các cộng đồng trong Thời kỳ đồ đá muộn bao gom các “nghệ sỷ” chuyên nghiệp và thợ thủ công có tay nghề. Để có dược tài năng như thế, một sò thành viên trong cộng dáng phải trải qua nhiều giai đoạn dào tạo kéo dài và dành trọn thời gian của mình để rèn luyện tay nghề chuyên môn. Do đố, có lẽ họ dược sự hỗ trợ cửa phần cộng đồng còn lại. Vì thế tầng lớp quý tộc ra đời, và có thể là thành viên cao nhất trong tầng lớp này có đủ uy tín để trở thành lành đạo với quyền bính có hạn.

Add Comment