Thờ Mẫu ở Bắc Lệ

Tục thò Mẫu cứa người Vĩột ỏ Lạng Sơn được biếu hiện khá đầy đứ trong một ngồi đền: đền Bắc Lệ thuộc xã Tân Thành, huyện Húu Lũng. Đây là noi thường được người dân quan niệm như là di tích thờ Mẫu Thượng Ngàn – Bà chứa cai quản rùng xanh. Phác thảo một bức tranh toan cảnh về đền Bắc Lệ, có lõ là diều cần thiết đê minh chiíng cho sự phát triển tín ngưỡng thò Mẫu ỏ vùng biên giói nơi địa đầu Tô Quốc.

>Khóa luyện thi Violympic toán lớp 8\

  1. Truyền thuyết – Thần tích

Trong tâm thức người dân Xú Lạng, đền Bắc Lệ thờ phụng Mẩu Thượng Ngàn, thường được quan niệm là Mãu Đệ Nhị trong Tam Tòa Thánh Mầu. Bà sáng tạo và cai quản tắt cả mọi vùng rừng núi. Bà được lưu truyền trong dân gian dưới dạng truyền thuyết, nen có rát nhiều dị bản. Chủng tôi sẽ điểm qua một số dị bàn:

>>Các tin tức giáo dục

Có truyền thuyết coi Bà chúa Thuợng ngàn là con gái vưa Hùng Vương. Chuyện kế rằng đòi Hùng Định vương, ba hoàng hậu cúa nhà voia cùng có mang vào một mùa xuân. Đcn kỳ sinh nỏ, hai bà sinh được hai hoàng tử, còn bà Ba tôn là An Nương, mãi sau ba năm mối sinh dược một nguời con gái trong khi đi dạo chơi trong rùng. Bà vịn tay vào cây quế cổ thụ, sinh con xong thì kiệt sức chết. Để ghi nhó sự kiện này, nhà vua đặt tôn con gái là My Nương Quế Hoa. Mỵ Nương Quế Hoa càng lớn càng xinh đẹp, da trắng, mồi đỏ, mái tóc dài thướt tha. Nàng thò ơ với tất cả mọi lòi cầu hôn cúa

các hoàng tủ. Điều nàng quan tâm là mẹ nàng đâu thì không ai có thê nói chính xác. Mỵ Nương quyết định ra đi tìm chốn rừng xanh, nơi mẹ nàng mất. Nàng cùng với 12 thị nữ rời Phong Châu, trèo đèo lội suối. Nàng đi mãi, lương thực mang theo đã cạn. 12 nàng hầu thay nhau tim kiến rau rừng, hoa quá cho công chúa ăn. Bao ngày tháng trôi qua, Mỵ Nương và đoàn thị nứ đâ vuợt qua nhiều khó khăn nguy hiểm. Một hôm, đoàn lử hành dừng chân gần một khu rừng xơ xác vì vửa qua một trận cháy, bản mường tiêu điều, dân làng vào rủng đào củ mài, tìm rau rệu ăn qua ngày. Mỵ Nưong hói thăm một vài nhà thì bị xua đuối. Nàng trú chân noi vách đá, thuơng xót những người dân dói khô. Tại dây, nàng linh cảm có hơi ấm của mẹ, và trong đêm âm u nàng chợt thổt ra: “Mẹ oi! Mẹ ơi!” Bỗng nhiên một ông tiên xuất hiện và nói: ‘‘ Mỵ Nương Quế Hoa, con thực sự là ngưòi hiếu thảo với cha mẹ, biết thương dân hết mực. Ta cho con học phcp mầu nhiệm làm thay đểi núi sông, cứu dân tình khỏi khổ. Làm đuợc việc đỏ COỈ1 sẽ trường sinh bất lão”. Dứt iòì, tiên ông biến mất, trôn tay Mỵ Nương xuất hiện một cuốn sách. Qua phút bàng hoàng, nàng lật giỏ kỹ càng và suy ngẫm tửng trang, cả 12 nàng thị nứ cùng luyện tập phép tiên theo Mỵ Nưnng. Học đủ phép tiên, Mỵ Nương đã biết cách khai thông sông biển vói rừng núi, làm hồ nước rộng trên núi cao, chia nước tỏa các ngả trên sông suối, làm cho đất đai phì nhiêu và cỏ cây thêm màu mở xanh tốt. Cuộc sống cúa ngưòi dân no ám yên vui trở lại. Một đám mây ngũ sắc trẽn tròi cao sà xuống đón Mỵ Nương Qué Hoa và 12 nàng thị nứ đi. Dân gian đã phong tặng cho Mỵ Nương lả bà Chúa Thượng Ngàn, trước cả khi triều đinh phong kiến ban tặng các sắc phong cho Bà.

Theo truyền thuyết khác đâ đuọc ghi trong Các nữ thần Việt Nam \ người dân Bắc Lệ quan niệm rằng Bà Chúa Thượng Ngàn có tên tục là La Bình. Nàng vốn là con gái Son Tinh và My Nưong (công chúa con vua Hùng thứ 18) La Bình là người con gái đẹp người, đẹp nét nên Tán Viên Son Tính rát yêu quý, thường cho đi cùng khắp núi non hang động. Đì đến đâu nàng cũng quyến luycn phong cảnh, làm bạn với các loài cây và muông thú. Nàng còn giúp đỡ các

 

vị Sơn thần, dạy bảo các loài làm diều thiện, tránh đièu ác. Thượng Đế biết chuyện, rất khen ngợi Tản Viên và Mỵ Nương, phong cho La Bình là Thượng Ngàn công chúa, cai quản tất cá 81 của rùng cõi Nam Giao. Ngoài việc trông nom và thuần hóa muôn loài ở chốn rừng xanh, nứ chứa còn giúp đỡ các triều đại Lý, Trần đánh thắng quân xâm lược phía Bắc. Nàng cũng đã báo mộng cho Lê Lọi, để nghĩa quân Lam Sơn rút tránh dịch, đỡ tổn thất. Trong đcm tối, nàng đã hóa thân thành bó đuốc dẫn đường cho nghĩa quân băng qua rửng râm đến đóng quân ỏ vùng Yên Thế. Nhờ sự giúp đõ của nử chúa mà Lê Lọi, Nguyễn Trải dã lãnh đạo nghĩa quân chiến tháng giặc Minh, giành độc lập dân tộc. Nhỏ đến công ơn của Bà Chúa Thượng Ngàn, nhân dân nhiều nơi đã tôn Bà làm “Mẹ” và lập đền thò phụng Bà. Đền Bắc Lệ, theo dân địa phương, được lập nên thờ Bà cũng bắt nguồn tù sự tích này.

Add Comment