Thành phố-thành bang cổ Hy Lạp.

Khi Aỉexander chết năm 323 TCN, không có ai là người kế vị hợp pháp. Bà con nam gần nhất với ông là người anh cùng’ mẹ khác cha kém thông’ minh. Truyền thuyết kể rằng khi dược yêu cầu chỉ định người kê vị lúc ông đang hấp hối trên giường bệnh, thì ông đáp mơ hồ, “Dành cho người giỏi nhất”. Sau khi mất, các tướng lĩnh cấp bậc cao nhất chia nhau đẽ chế. Một số viên chỉ huy trẻ phản đôi sự sắp xép này, một loạt cuộc chiến diễn ra, đạt đỉnh điểm là cuộc chiến Ipsus mang tính quyết định vào nà 172 301 TCN. Kết quả của cuộc chiến này là sự phân chia mới giữa những người thắng trận. Seleucus nắm quyền kiếm soát Ba Tư, Lưỡng Hà và Syria; Lysimachus nắm quyền kiểm soát Tiểu A và Thrace; Cassander tự mình xưng vương ở Macedonia; và Ptolemy sáp nhập Phoenicia và Palestine vào lãnh thổ Ai Cập ban đầu của mình. 20 năm sau, bôn nhà nước này giảm xuống chỉ còn ba khi Seleueus đánh bại và giết chết Lysimachus trên chiến trường và chiếm đoạt vương quốc của ông ta. Trong khi đó, hầu hết các thành phô-thành bang Hy Lạp nổi dậy chổng lại những nỗ lực của vua Macedonia khì nhà vua mỏ rộng quyền lực của mình đối với họ. Bằng cách kết “ỷ lại với nhau trong các liên mình phòng thủ, một số thành công trong việc giữ vững nền độc lập của mình trong gần một thế kỷ. Sau cùng, từ năm 146 đến 30 TCN gần như tất cả lãnh thổ cổ Hy Lạp đều nằm dưới ách thống trị của La Mã,

Chê độ quán chủ thần quyền, hình thức cai trị thịnh hành. Hình thức cai trị thịnh hành trong Thời kỳ Hy Lạp hóa là chế độ chuyên chế của các nhà vua ít nhất tự thể hiện mình như bán-thần thánh. Chính Alexander được tung hô như thần thánh ở Ai Cập. Những người kế vị nhiều quyền lực nhất của ông, các nhà vua Seleucid ở Tây Á và Ptolemy ở Ai Cập, có nhiều nỗ lực mang tính hệ thống hơn dể tự thánh hóa bản thân. Một quốc vương Seleucid, Antiochus IV, chọn danh hiệu “Epiphane” hay “Chúa Hiển linh”. Các thành viên sau này trong vương triều Ptolemy ký sắc lệnh “Theos” (Chúa) và phục hồi thông lệ hôn nhân với chị em theo các Pharaon như phương tiện đẽ duy trì dòng máu thần thánh của hoàng gia không bị ô nhiễm. Chỉ trong vương quốc Macedonia, chế độ chuyên quyền không có thái độ tôn trọng quyền tự do công dân.

Liên minh Achaean và Aetolian. Hai thể chế chính trị khác được phát triển như sản phẩm phụ của nền văn minh Hy Lạp hóa: Liên minh Achaean và Aetolian. Chúng ta đã chứng kiến hầu hết các thành phố-thành bang Hy Lạp đều nổi lên chống lại sự thống trị của Macedonia tiếp theo sau sự chia cắt đế chế cửa Alexander. Muôn giữ vững nền dộc lập của mình tốt hơn, một số thành phố-thành bang này hình thành liên minh, dần dần mở rộng để trô thành các liên minh liên hiệp. Các thành phố- thành bang của người Peloponnesus, ngoại trừ Sparta và Elis, đều kết hợp trong Liên minh Achaean, trong khi liên minh Aetolian bao gồm gần như toàn bộ miền trung Hy Lạp, ngoại trừ Athens. Việc thành lập các liên minh này về cơ bản là giống như trong cả hai trường hợp. Mỗi liên minh đều có một hội đồng liên minh gồm các đại diện là các thành bang thành viên có quyền ban hành luật pháp về các lĩnh vực nhiều người quan tâm. Một hội đồng lập pháp, công dân trong các thành phố~thành bang liên minh đều có thể tham gia quyết định các vấn đề quan trọng như chiến tranh, hòa bình và bầu chọn quan chức. Quyền hành pháp và quân sự được trao cho một tướng lĩnh, nhiệm kỳ một năm và có đủ tư cách được bầu tiếp vào các nàm sau. Mặc dù những liên minh này thường được mô tả là các thành phô-thành bang

 

liên bang, giống như cơ chế quyền lực của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ theo các Điều khoản Liên bang, lệ thuộc vào sự đóng góp lợi tức và quân sỗ của chính quyển địa phương. Ngoài ra, quyền lực dành cho chính quyền trung ương chủ yêu chỉ giới hạn trong các vấn đề chiến tranh và hòa bình, đúc tiền, đơn vị trọng lượng, đo lường. Ý nghĩa quan trọng của các liên minh này ở chỗ chúng thể hiện nguyên tắc cai trị đại diện và cấu thành phương pháp tiếp cận gần với sự kết hợp dân tộc tự nguyện, một tiếp cận xiía nay chưa từng có ở Hy Lạp.

  1. Những Phát Triển Kinh tế XÂ HỘI Quan Trọng

Cách mạng kinh tế và nguyên nhân của nó. Lịch sử nền văn minh thời kỳ Hy Lạp hóa mang đặc điểm sự phát triển kinh tế chỉ quan trọng hàng thứ hai sau tầm ảnh hưdng của các cuộc cách mạng công nghiệp và thương mại trong kỷ nguyên hiện dại. Một số nguyên nhân quan trọng có thể nhậa biết như: 1) Mở ra một vùng đất thương mại mênh mông từ sông Ân đên sông Nile do các cuóc xâm lăng của Alexander; 2) Tăng giá do sự giải tỏa một sồ lượng iớn vàng bạc của Ba Tư đưa vào các kênh lưu thông, dần đến sự gia tăng dầu tư và đầu cơ; 3) Các chính quyền thúc đẩy thương mại và công nghiệp như phương tiện để làm tăng thu nhập của thành phô-thành bang. Kết quả cuối cùng của những yêu tô này là sự phát triển một hệ thống sản xuất quy mô lớn, thương mại và tài chính, trong đó thành phô-thành bang là nhà “tư bản” đầu tư và cũng là nhà doanh nghiệp chính.

Phát triền trong nông nghiệp.

Nông nghiệp cũng chịu ảnh hưởng sâu sắc của nhiều sự phát triển mới cũng như bất kỳ ngành nào khác trong đời sống kinh tế. Hiện tượng nổi bật nhất là sự tập trung quyền sở hữu ruộng đất và dân sô’ nông nghiệp giảm sút. Một trong những việc đầu tiên mà những người kê vị Alexander tiến hành là tịch thu thái ấp của các chủ đất lớn và sáp nhập sô’ thái ấp này vào thái ấp của vua. Vì thê đất chiêm hữu được cấp cho những người dược nhà vua yêu mến hoặc cho tá điền thuẻ theo sự sắp xếp được tính toán để đảm bảo cho nhà vua có thu nhập dồi dào. Tá điền nói chung bị cấm bỏ mảnh đất mà họ canh tác cho đến sau khi thu hoạch và không được phép sử dụng ngũ cốc của mình cho đến sau khi nhà vua bán dược phần chia mà nhà vua nhận dược như tiền thuê đất, ở mức giá cao nhất trên thị trường. Khi một số tá diền tiếp tục đình công hoặc cố tìm cách bỏ chạy, thì tất cả tá điền bị ràng buộc với đất như các nông nô cha truyền con nôi. Phần lớn số nồng dân độc lập nhỏ cũng trở thành nông nô khi lâm cảnh nợ nần do không đủ sức cạnh tranh với sản xuất quy mô lớn.

Chủ nghĩa “tư bản nhà nước” và tổ chức thương mại tập trung. Trong một nỗ lực để làm. cho tất cả tài nguyên của nhà nưóc đóng góp vào thu nhập của chính quyền, các nhà cai trị Hy Lạp và đế chế Seleucid khuyến khích và điều tiết công nghiệp và thương mại. Ptolemy xây dựng nhiều nhà xưởng và cửa hiệu gần như trong tất cả các làng, do chính quyền điều hành vỉ lợi ích tài chính của riêng minh. Ngoài ra, họ còn nắm quyền kiểm soát tất cả hoạt động kinh doanh do tư nhân sở hữu, ấn định giá mà chủ sở hữu có thể đóng và khai thác thị trường sao cho nhà vua có lợi. Kế hoạch tương tự tổ chức công nghiệp một cách tập trung, mặc dù không phải trên quy mô hoàn toàn, được các nhà cai trị Seleucíd Tày Á thực thi. Thương mại do cả hai chính quyền này chừa lại phần lớn nằm trong tầm kiểm soát của tư nhản, nhưng phải đóng thuế cao và bị điều tiết theo cách nhà vua luôn được hưởng phần chia hậu hĩ nhất. Tất cả điều kiện thuận lợi do chính quyền tạo ra nhằm để khuyên

Add Comment