NGƯỜI CHÁU TRAI CỦA VUA LỂ LƠI

ÔNG LÀ LÊ KHÔI NGƯỜI LÀNG LAM SƠN, HUYỆN Thụy Nguyên, Thanh Hóa (nay thuộc huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa), cháu ruột của đức vua Lê Thái Tổ (Lê Lợi). Ông sinh ra có dáng lạ, người thanh nhã, nhân hậu. ít nói cười, làng xóm đều biết tiếng.

 

>>Luyện thi Violympic lớp 8:Xem tại đây

 

Mùa xuân năm Mậu Tuất (1418), Lê Lợi dấy binh khởi nghĩa ở Lam Sơn, tự xưng là Bình Định Vương, chia đặt quân hiệu, truyền hịch xa gần kể tội qưân Minh, Lê Khôi là người đầu tiên đứng dưới cờ khởi nghĩa, mình đeo cung tên, theo vua ra trận lập được nhiều chiến công rực rỡ.

Tại trận Khả Lưu, Lê Khôi cùng danh tướng Lê Sát xông lên phía trước đánh tan quân giặc, bắt sông đô đôc Chu Kiệt, chém tướng tiên phong Hoàng Thành. Đầu năm Đinh Mùi (1427), ông cùng tướng Phạm Vấn đem vài ngàn quân giúp Lê Sát đánh tan bọn Thôi Tụ, Hoàng Phúc ỏ Xương Giang, bắt sống Tụ, Phúc và mấy vạn quân giặc, khôi phục lại Đông Đô. Do có công, ông được phong Kỳ Lân hổ vệ thượng tướng quân, Tổng quản hành quân, Nhập nội thiếu úy, sau lại thăng Tư mã.

 

>>Xem các tin tức về luyện thi Violympic

 

Năm Thuận Thiên thứ ba (1430), vua thấy nước nhà mới định, miền người Man chưa theo, đất châu Hoá lại giáp đất Chiêm, cần phải có một chức quan trọng yếu trấn thủ, mới sai Lê Khôi cầm quân tối trấn. Khi đến, ông cho bãi bỏ trạm gác, bỏ sự xét hỏi nghiêm ngặt. Ông thường quan tâm đến việc chiêu mộ những dân lưu tán, khuyên bảo làm ruộng, trồng dâu, huấn luyện quân sĩ giữ yên bò cõi. Chính vì sự nghiêm mà có tín nên được nhân dân kính trọng và yêu mến. Dân ở đường biên có nhiều người bị bắt, ông đều đôi đãi tử tê và cho về. Mỗi khi có sứ sang cống nạp, thường hỏi thăm ông có được bình yên không. Danh tiếng của ông gần xa đều mến mộ.

Năm ấy, có bạo loạn ỏ Thạch Lâm thuộc Thái Nguyên là bọn Bế Khắc Thiệu, Nông Đắc Thái. Khi thư trạm đưa đến, vua thân đi đánh, sai người đi triệu Lê Khôi từ châu Hoá về và tiến lên Thái Nguyên, hợp binh đánh dẹp. Trận đó, ông bắt được bọn Thiệu, Thái, hát khúc khải hoàn về kinh. Nhà vua càng thêm quý trộng ông và thưởng cho ông kim phù và áo bào.

Vào một ngày của năm Quý Sửu (1433), vua Lê Thái Tổ thấy mình đã yếu mệt bèn cho mòi Lê Khôi vào cung để bàn việc lập Thái tử, rồi sau đó mỏi quyết định. Tháng 8 năm ấy, lập con thứ là Nguyên Long làm Thái tử để nôl nghiệp lốn (Tư Tể là con trưởng của đức vua nhưng do tính hoang dâm phóng đãng nên Thái Tổ bỏ không lập). Tháng 12 năm 1434, Lê Thái Tổ mất, Thái tử Nguyên Long lên nốì ngôi, tức Lê Thái Tông.

 

Năm Thiệu Bình thứ tư (1437) vua Thái Tông cho ông làm Nhập nội tư mã, Tham tri chính sự, coi việc quân các vệ Tây Đạo. Mấy năm liền ông theo vua đi đánh dẹp các nơi đều lập được công to. Nhà vua tấn phong ông làm Nhập nội đô đôc, cho tham dự triều chính, mọi việc lớn nhỏ đểu hỏi ông rồi mới quyết định. Sau vì có kẻ ghen ghét xiểm nịnh, ông bị cách chức lui về an trí tại nhà riêng. Năm Thái Hoà thứ nhất (1443) đời vua Nhân Tông, vua nhớ đến ông là bể tôi đứng đầu có công cũ, lại triệu ông cho làm Nhập nội thiếu úy trấn thủ Nghệ An. Lúc Lê Khôi đến, các sĩ phu và dân chúng đứng chật hai bên đường hò reo chào đón: “Chúng tôi mong ông lâu rồi! Ngày nay trời mới giáng phúc cho dân tôi đấy ư?”. Sau khi ông ở trấn vài năm, chính sự công bằng, việc kiện cáo đâu vào đấy, mùa được, dân khoẻ, khắp vùng đều ca ngợi công đức của ông.

Các năm sau đó, quân Chiêm đều vào cướp phá châu Hoá, vua Nhân Tông sai các quan tư đồ Lê Thận, đô đốc Nguyễn Xí đem quân đi đánh, lại sai Lê Khôi thống suất quân trấn đi tăng viện. Thắng trận, nhà vua tấn phong ông Nhập nội tham dự triều chính, vẫn lưu ở trấn Nghệ An. Năm sau, đô đốc Trịnh Khả đem đại binh đi đánh phương Nam, Lê Khôi đem quân bộ tiên trước, đến thẩng trại giặc. Tướng giặc biết quân của Lê Khôi, gọi sang hỏi: “Có phải quân của ông Tư mã đấy chăng?”. Lê Khôi liền bỏ mũ trụ ra đế cho chúng thấy mặt. Giặc đều xuông ngựa sụp lạy, không dám đánh lại ông nữa. Ông đi đến đâu giặc vở đến đấy. Sau đó lại đánh thành Đồ Bàn, bắt được chủ soái của giặc, rồi thu quân trở về. Vừa báo tin chiến thắng xong thì dọc đường ông bị bệnh nặng rồi mất ở chân núi Long Ngâm (Hà Tĩnh). Thương tiếc ông, tướng sĩ khóc than thảm thiết. Nghe tin ông mất, nhà vua thương xót, truyền bãi triều ba ngày, sắc cho quan hữu tư đi thăm điếu, tặng phong Nhập nội đô đốc, tên thụy là Trung Hiển. Sau lại truy tặng Nhập nội kiểm hiệu tư không, Bình chương sự, đổi tên thụy là Vũ Mục Công. Nhân dân địa phương tưởng nhớ công đức của ông đã dựng miếu ngay nơi ông mất để thờ, quanh năm hương khói không lúc nào ngớt.

 

Add Comment